Жасанды интеллект бумы дата-орталықтарды коммерциялық жылжымайтын мүліктің тар нишасынан онжылдықтың айқындаушы инфрақұрылымдық активтерінің біріне айналдырды. Инфрақұрылымның жаңа географиясы туралы материалда Gulf Times бұл өзгеріс әлемдік капиталды Орталық Азияға бағыттап жатқанын айтады — және Астанадағы Akashi дата-орталығын аймақтың тірек жобасы деп атайды.
Энергетикалық «тар жол»
Қазіргі ЖИ жүктемелеріне қуат тығыздығы, электр интерфейстері мен салқындату жүйелері қажет, олар кәдімгі жылжымайтын мүліктен гөрі ауыр өнеркәсіпке жақын. Бұл қатаң физикалық шекке тіреледі: Халықаралық энергетика агенттігінің бағалауынша, жоспарланған дата-орталық жобаларының шамамен 20%-ы электр желісінің шектеулеріне байланысты кешігу қаупіне ұшырайды, ал дамыған экономикаларда жаңа электр беру желілерін салу төрт-сегіз жылды алады, ал трансформаторлар мен кабельдердің жеткізілу мерзімдері соңғы кезде екі есеге ұлғайды.
Капитал неге Орталық Азияға келіп жатыр
Бұл сұраныс пен ұсыныстың теңгерімсіздігі инвесторларды стратегиялық орналасуы, қолжетімді жері, энергия өндіру әлеуеті, өсіп келе жатқан цифрлық сұранысы және ескірген инфрақұрылым жүгінсіз құрылыс салу мүмкіндігі бар аймақтарға бағыттайды. Gulf Times Парсы шығанағымен тікелей параллель жүргізеді: GCC-нің инфрақұрылымдық орталық ретінде көтерілуі дәл сол формулаға сүйенді — энергия молдығы, географиялық орналасу және «ұзақ мерзімді» егемен капитал.
Қазақстан және АХҚО артықшылығы
Орталық Азияның ең ірі экономикасы Қазақстан Еуропа мен Азияның арасында, Таяу Шығыс, Қытай, Ресей, Кавказ және Оңтүстік Азиямен табиғи байланыстары бар жерде орналасқан. «Астана» халықаралық қаржы орталығы (АХҚО) инвесторларға ағылшын жалпы құқығына негізделген құқықтық жүйе ұсынады, бұл дамушы нарықтарға тән реттеушілік кедергілердің көбін жояды.
Akashi — аймақтың эталондық нысаны
Мақала Akashi дата-орталығын «инвестициялық әңгімені өзгертетін» жоба деп атайды. Астанадағы 11 гектарлық учаскеде Akashi төрт автономды ғимаратты, 4 224 сервер сөресін және 100 МВт-қа дейінгі қуатты біріктіреді, Uptime Institute Tier IV деңгейінде сертификатталған және жергілікті климаттың табиғи салқындату артықшылықтарын пайдаланады. 2025 жылдың шілдесінде China Mobile International-мен қол қойылған стратегиялық меморандум Орталық Азияның әлемдік инфрақұрылым картасына ресми түрде шығуын білдіреді — аймақты «перспективалы» мәртебесінен нақты жүзеге асыру қабілетіне ауыстырады.
Gulf Times бағалауынша, ЖИ инфрақұрылымның жаңа географиясын қалыптастыруда, ал Орталық Азия бұл мүмкіндік баршаға айқын болғанға дейін бастамашы артықшылығын иеленуге сирек мүмкіндік ашады.
Толық материал Gulf Times сайтында жарияланған.