Қазақстанда колокация таңдаған банк Tier белгісін іздемейді. Орналасу орны мен физикалық құралдарды екі құжат белгілейді. Екеуі де «жүйелерді тек сертификатталған Tier нысанына қойыңыз» демейді.
Қай құжат қолданылады
Банктердің, резидент емес банктер филиалдарының және жекелеген банк операцияларын жүзеге асыратын ұйымдардың ақпараттық қауіпсіздігіне қойылатын қолданыстағы талаптар — 2026 жылғы 3 сәуірдегі № 53 ҚНРДА Басқармасының қаулысы. Әділет министрлігінде 2026 жылғы 6 сәуірде № 38336 болып тіркелген.
Бұл қаулы 2018 жылғы 27 наурыздағы № 48 Ұлттық Банк Басқармасының қаулысын күшін жойды. Әлі де «ҰБ № 48» деп сілтеме жасайтын тізімдер күшін жойған құжатқа сілтейді. Физикалық қауіпсіздік тізімі 2026 жылғы талаптардың 12-параграфына көшті.
Екінші құжат күшінде және 2025 жылғы желтоқсанда да түзетілген: банк ақпараттық жүйелерінің қауіпсіздігі мен үздіксіздігі туралы 2016 жылғы 28 қаңтардағы № 34 Ұлттық Банк қаулысы. 18-1-тармақ негізгі орталықтан басқа елді мекенде кемінде бір резервтік орталықты талап етеді. Негізгі де, резервтік те орталық Қазақстан Республикасының аумағында орналасады.
Дербес деректерді локализациялау — бөлек заң. Жүйелер ҚР азаматтарының деректерін сақтаса, Қазақстандағы деректерді локализациялау нұсқаулығын қараңыз.
Дата-орталық немен жабдықталуы тиіс
№ 53 қаулы банк дата-орталығын банктің ақпараттық жүйелерін қамтамасыз ететін серверлер орналасқан арнайы бөлінген үй-жай деп анықтайды. 127-тармақ бұл үй-жайды мыналармен жабдықтауды талап етеді:
- кіруді бақылау және басқару жүйесі;
- күзет дабылы;
- өрт дабылы;
- үй-жайдың бүкіл көлемі бойынша өртті сөндіретін және резервтік қоры бар автоматты өрт сөндіру жүйесі;
- берілген температура мен ылғалдылықты ұстайтын жүйе;
- үй-жай ішінде және кіреберіс алдында камерамен жабылмаған аймағы жоқ бейнебақылау.
Серверлік және коммуникациялық жабдық электр қуатына үздіксіз қуат көздері арқылы қосылады.
Қолжетімділік — ақпараттық технологиялар бөлімшесінің басшысы ақпараттық қауіпсіздік бөлімшесімен келісе отырып бекіткен тізім бойынша ғана. Қолжетімділікті бақылау журналы кемінде бір жыл сақталады. Бейне үздіксіз немесе қозғалыс датчигі бойынша жазылады, мұрағат кемінде үш ай сақталады.
Бұл міндеттер банкте қалады. Колокация шарты оларды ауыстырмайды. Банк рұқсат тізімін өзі бекітеді, журналды сақтайды және тексерушіге үй-жайдың 127-тармаққа сай екенін көрсете алуы тиіс.
Бұл не емес
Бұл Tier талабы емес. Қаулыда Uptime Institute, Tier III және Tier IV аталмайды. Нысан физикалық қауіпсіздік тізімін Tier сертификатынсыз жаба алады, ал Tier сертификаты тізімді өзі жаппайды.
Бұл PCI DSS емес. PCI DSS карта ұстаушылардың деректерін сақтайтын, өңдейтін немесе беретін ұйымға қатысты. Сол стандарттың 9-талабы — шектеулі физикалық қолжетімділік, келушілер журналы және камералар. Колокация банк осы шараларды жүзеге асыратын орын бола алады. Akashi PCI DSS Attestation of Compliance жарияламайды, жобалық құжат мұндай аттестация емес.
TCDD — TCCF емес. Akashi-де Uptime Institute Tier IV жобалық сертификаты (TCDD) бар. Салынған нысан аудиті (TCCF) 2027 жылдың сәуіріне жоспарланған, бірінші кезек 2027 жылы іске қосылады. TCDD жобалық құжаттаманы растайды. Салынған залдың операциялық тексеруден өткенін растамайды. Айырма Tier III немесе Tier IV: колокация шартында не өзгереді материалында.
Банк қазір нені тексере алады
Кампус салынып жатыр. Бронь туралы әңгіме 127-тармақты жобамен салыстыра алады. Бұл әлі жұмыс істеп тұрған залды аралау емес. Желіде — бөлінген серверлік үй-жай, жеке тор және шкаф жалдау.
Сұрауға қосқан жөн сұрақтар:
- Негізгі үй-жай физикалық түрде қайда болады және Қазақстанның басқа қаласындағы екінші алаң жобаға кіре ме, әлде бөлек шарт па?
- 127-тармақтағы алты жүйенің қайсысы жобада бар, қайсысы банктің өз жабдығы немесе рәсімі болып қалады?
- Қолжетімділік тізімін кім бекітеді және бір жылдық қолжетімділік журналы мен үш айлық бейне мұрағатын кім сақтайды?
- Сенімділік дәлелі ретінде қандай құжат ұсынылады: TCDD, мақсатты қолжетімділік көрсеткіші немесе болашақ TCCF?
Жиі қойылатын сұрақтар
Қазақстандағы банк Tier сертификаты бар дата-орталықта орналасуға міндетті ме?
Жоқ. 2026 жылғы 3 сәуірдегі № 53 ҚНРДА қаулысы физикалық қауіпсіздік жүйелерінің жиынтығын және банктің өз рұқсат рәсімдерін талап етеді. Uptime Institute сертификатын талап етпейді.
Ұлттық Банктің № 48 қаулысы күшінде ме?
Жоқ. 2026 жылғы 3 сәуірдегі № 53 ҚНРДА қаулысы оның күшін жойды. Физикалық қауіпсіздік тізімі енді 2026 жылғы талаптардың 12-параграфында.
Akashi-де PCI DSS сертификаты бар ма?
Жоқ. PCI DSS — карта ұстаушылардың деректерін сақтайтын, өңдейтін немесе беретін ұйымның міндеті. Akashi PCI DSS аттестациясын жарияламайды.
Akashi-де қазір қандай сертификат бар?
Uptime Institute Tier IV жобалық сертификаты (TCDD). Салынған нысан аудиті (TCCF) 2027 жылдың сәуіріне жоспарланған. Бірінші кезек 2027 жылы іске қосылады.