Орталық Азияда, оның ішінде Қазақстанда заманауи деректерді өңдеу орталықтарына деген қажеттілік өсіп келеді. Бұл елдер экономикасының цифрландырылуы мемлекеттік міндетке айналуда, ал сарапшылар осы нарықты жүздеген миллион доллар деңгейінде бағалайды.
Нарық және тапшылық
Зерттеу компаниясы Arizton деректері бойынша, Орталық Азияның дата-орталықтар нарығы 2022 жылғы $65 миллионнан 2028 жылға қарай $179,7 миллионға өседі — бұл орташа жылдық өсу қарқыны шамамен 18,5%. Бұл ретте инвесторлар инфрақұрылымды біркелкі дамытпайды, бұл жергілікті сыйымдылық тапшылықтарын қазірден тудырып отыр.
IKS-Consulting мәліметінше, Қазақстанның коммерциялық ЦОД-тарында 2024 жылдың аяғында 3 775 стойка болды (жыл ішінде ≈ 9% өсім), 2023 жылы — 3 463. Сонымен қатар колокация қызметтеріне сұраныс жаңа қуаттарды енгізуден озып келеді. Uptime Institute жаһандық цифрлық жүктемелердің өсуі мен AI-инфрақұрылымға көшу энергия желілеріне, инженерлік ресурстарға және еңбек нарығына қысымды күшейтетінін атап өтеді.
Жаһандық ойыншылар — оның ішінде азиялық және Таяу Шығыс компаниялары — өздерінің есептеу қуаттарын орналастыруды барған сайын әртараптандырып келеді. Олар үшін Қазақстан табиғи алаңға айналуда: географиялық жақын, энергетикалық тұрақты және реттеу тұрғысынан ашық.
Жобаның ауқымы
«Біз цифрлық даму үшін аймақтың есептеу қуаттарына деген қажеттілігінің қарқынды өсіп жатқанын көреміз, — дейді Akashi Data Center бас директоры Владислав Минкевич. — Сондықтан біз болашақтың цифрлық экономикасы үшін негіз жасап жатырмыз. Akashi — бизнеске, мемлекетке және халықаралық компанияларға сенімділік, қуат және болжамдылық беретін инфрақұрылым».
Akashi Data Center жобасы — Tier IV деңгейіндегі (Uptime Institute сертификаты) нысан, 100 МВт-қа және 4 200 стойкаға есептелген — Қазақстанның ішкі сұранысы мен көрші нарықтардың сұрауларын қамтитын алаң ретінде ойластырылған.
«500 стойкадан тұратын алаң Қазақстанның да, халықаралық ойыншылардың да қажеттіліктерін қанағаттандыра алмайды. Біз қор мен саламыз, — деп атап өтеді Минкевич. — Бүгін деректерді қайда сақтайтыны туралы ғана емес, тұрақты энергияны, салқындатуды және жасанды интеллект жүктемелеріне қолжетімділікті қалай қамтамасыз ету керектігі туралы да ойлау маңызды».
Жоба әлемнің жетекші компанияларының — Microsoft, Amazon, Google, China Mobile International және Virtuozzo-ның — қызығушылығын тудырып үлгерді. 500-ден астам технологиялық компания ынтымақтастық туралы сұрау жолдады.
Энергетикалық автономиясы
Akashi-дің басты ерекшелігі — энергетикалық автономиясында: ЦОД құрылысымен қатар қуаты 1 ГВт-қа дейінгі жеке газ электр станциясы салынуда. Бұл энергияның төмен өзіндік құнын және шыңдық жүктемелерде тұрақтылықты қамтамасыз етеді.
Аймақтық контекст
Көрші елдер де қуаттарын арттыра бастады. Әзербайжанда AzInTelecom ЕИБ қолдауымен мемлекеттік бұлтты дамытып, жаңа дата-орталықтар салып жатыр; Өзбекстанда Linkwise қатысуымен 300 МВт-тық жобаға меморандумға қол қойылды.
Мұндай нысандарды құру мемлекеттік басымдықтармен сәйкес келеді. Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев өзінің соңғы Жолдауында жасанды интеллектіні жеделдете дамыту қажеттілігін атап өтті. Елде мұндай міндеттерді шешуге ықпал ететін Жасанды интеллект пен цифрлық даму министрлігі қазірдің өзінде құрылды.
Осы аяда Akashi аймақтағы жалғыз Tier IV жобасы болып қала береді — әрі халықаралық гиперскейлерлерге шынымен қажет қуат қоры бар жалғыз нысан.